Xã hội càng phát triển thì cũng kéo theo nhiều hệ lụy ảnh hưởng rất lớn đến cuộc sống cũng như con người. Ngày càng có nhiều tệ nạn, lối sống ích kỷ có ảnh hưởng không tốt đang dần len lỏi trong cuộc sống hàng ngày của mỗi người. Trong số đó, có một thực trạng hiện đang là vấn đề báo động cần phải lên án đó là lối sống thực dụng. Thật vậy, những người có tâm lý chạy theo vật chất xuất hiện ngày càng nhiều và phổ biến nhất trong một bộ phận không nhỏ giới trẻ hiện nay. Họ quá quan tâm đến cái lợi, những điều phù phiếm xa hoa đến nỗi thay tính đổi nết của bản thân. Họ đang là gánh nặng lớn, dần trở nên tiêu cực đối với toàn thể xã hội. Vậy thế nào là lối sống thực dụng và tại sao nó ngày càng phát triển rộng rãi đến như vậy? 

Đó là một câu hỏi đang gây nhức nhối cả cộng đồng xã hội. Đây là cách sống mà người mắc phải là những người luôn coi nặng giá trị vật chất, luôn chạy theo những nhu cầu trước mắt, đề cao lợi ích bản thân lên trên tất cả mà quên đi những người xung quanh, những giá trị tinh thần. Họ gần như trở thành những con người ích kỷ, sẵn sàng làm mọi việc để cố ý trục lợi. Điều này đã làm băng hoại đạo đức con người, trở thành một căn bệnh nguy hiểm, khiến cho họ dễ dàng bị cô lập, dễ dàng bị mọi người tránh xa, thù ghét. Nhưng tại sao nó lại càng trở nên phổ biến khi xã hội ngày càng hiện đại và phát triển, đặc biệt là trong giới trẻ hiện nay? 

Trước tiên, chúng ta hãy nhìn vào biểu hiện của lối sống thực dụng. Nó là một cuộc sống buông thả, thờ ơ và có những hành xử thô bạo, làm trái pháp luật Nhà nước. Bên cạnh đó, người có lối sống thực dụng thì đối với họ những giá trị đạo đức, nhân cách hay tâm hồn chỉ là một màng tơ mỏng manh. Cái được họ coi trọng và chú tâm đó là lợi ích, những thứ mà họ có thể cân đo, đong đếm, tính toán được bằng tiền bạc, vật chất nhằm thỏa mãn bản thân.

Hiện nay do nhu cầu hội nhập dẫn đến công nghệ phát triển nên càng ngày càng có nhiều bạn trẻ dễ dàng rơi vào những cạm bẫy, rơi vào những thói hư tật xấu, những phong trào có thể coi là phi lý. Họ sẵn sàng cho một công việc theo thị hiếu xã hội, một công việc có thể kiếm ra tiền chứ không phải theo sở thích hay khả năng của bản thân. Họ không coi trọng pháp luật, không coi trọng đạo đức nên dễ dàng có những hành vi bạo lực, cướp bóc ở lứa tuổi thanh thiếu niên hay dễ dàng sống thử, quan hệ tình dục trước hôn nhân, bỏ việc học hành để cắm đầu vào những trò chơi vô bổ như game, đua xe, tụ tập, đi bar, đi vũ trường,... Đấy chính là một lối sống hưởng thụ hưởng lạc quá mức. 

Ngày nay, đối với một số bạn trẻ việc sở hữu một chiếc điện thoại đắt tiền hay đi ăn uống mua sắm tại những địa điểm nổi tiếng giúp họ cảm thấy tự tin lớn trong cuộc sống. Điều này chứng minh hiện nay một bộ phận giới trẻ đang chạy theo đời sống vật chất. Hơn nữa việc phát triển mạnh mẽ của mạng xã hội cũng là một tác động lớn cho lối sống này. Phải có xe, có điện thoại đẹp để khoe thì mới là đẳng cấp. Nó nghiêm trọng tới mức khiến các bạn trẻ không được đáp ứng đầy đủ sẽ cảm thấy thiếu tự tin. Họ đâu biết rằng tất cả những thứ đó chỉ là giả tạo bên ngoài, che giấu cái thiếu thốn thật sự chỉ nhằm mục đích góp mặt với đời, tạo đẳng cấp phù phiếm. Các bạn trẻ đa phần là sinh viên và các bạn vẫn chưa hoàn toàn làm chủ được tài chính của mình. Tiền học sinh hoạt phí hàng tháng đều do bố mẹ chu cấp. Mỗi đồng tiền các bạn tiêu là mồ hôi nước mắt của bố mẹ làm ra. Đồng tiền không phải dễ kiếm, chỉ khi bạn phải tự kiếm tiền thì bạn mới biết quý trọng nó như thế nào. Thay vì tiêu xài phung phí cho những thứ vật chất tầm thường, sao không dành nó cho những kế hoạch lớn lao hơn, có ích cho cuộc đời của bạn. Tiết kiệm cũng là một trong những yếu tố quyết định thành thành công của con người. Bố mẹ thương con cái, không muốn con mình thua kém bạn bè thứ gì bố mẹ cũng thắt lưng buộc bụng mà mua cho con. 

Việc xuất hiện lối sống thực dụng ở giới trẻ hiện nay trước hết là do ý thức của chính mỗi người, sau đó là môi trường giáo dục còn chưa đề cao đạo đức, nhân cách hay do bố mẹ quá bận rộn chỉ lo kiếm tiền mà thiếu đi sự quan tâm, sự lo lắng, sự sát sao với con cái. Cũng nằm một phần ở xã hội chưa tạo ra được các sân chơi lành mạnh, không tổ chức được những hoạt động hữu ích để thu hút sự quan tâm của giới trẻ. Hậu quả để lại khiến cho bao nhiêu người phải ngao ngán về tác hại của nó đã làm tha hóa đi con người. Vì vậy cần phải lên án và loại trừ đi lối sống thực dụng. 

Thế nhưng bằng cách nào để có một cuộc sống lành mạnh? Chúng ta hãy biết sống một cách khác khao, có khát vọng, có lí tưởng, có những hoài bão và mục đích sống để biết phấn đấu, để mình có động lực. Các bạn đang ở độ tuổi còn rất trẻ nên hãy cứ sống và biết ước mơ, cố gắng biến ước mơ thành hiện thực. Từ những hành động cụ thể trên, bạn sẽ trở thành người năng động dám nghĩ dám làm. Khi đó, bạn sẽ cảm thấy từng khắc từng giây đáng để trân trọng, khó có thể bị cám dỗ bởi những lối sống ích kỷ đời thường. Bên cạnh đó gia đình, cha mẹ, nhà trường và cả xã hội này hãy quan tâm hơn, sát sao hơn trong việc giáo dục đào tạo để giới trẻ có được động lực phấn đấu cũng như thu hút thanh thiếu niên về những việc làm có ích. Chúng ta hãy tự rút ra cho mình bài học nhận thức và hãy hành động, phải đấu tranh với chính bản thân mình để loại trừ lối sống thực dụng. Hãy hành động tích cực, hãy chủ động tìm và nắm bắt cơ hội, hãy hướng tới tương lai tốt đẹp cho chính mình và hãy nhớ rằng việc hội nhập với cuộc sống hiện đại là rất cần thiết nhưng không phải vì thế mà ta đánh mất đi những giá trị truyền thống tốt đẹp.

Qua bài viết, có thể thấy được lối sống thực dụng đã và đang ăn mòn đi bản chất con người. Tôi và bạn đều cần đứng lên để chống lại lối sống thực dụng. Cần lên án, xóa bỏ lối sống này như một căn bệnh nguy hiểm của đời sống xã hội. Cuộc sống của một con người không thể chỉ có tiền bạc và vật chất, những giá trị tinh thần cũng là rất cần thiết. Vì thế, còn là người trẻ, đừng cố gắng chạy theo những điều phù phiếm mà đánh mất đi bản thân mình.

Trong nhịp sống hiện đại, học tập không chỉ là nhiệm vụ mà còn được xem là thước đo năng lực và tương lai của mỗi học sinh. Chính vì vậy, áp lực học tập đã trở thành một phần quen thuộc trong đời sống học đường ngày nay. Nếu được đặt ở mức độ hợp lý, áp lực có thể là động lực giúp học sinh vươn lên. Nhưng khi vượt quá giới hạn, áp lực ấy lại trở thành gánh nặng vô hình, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe tinh thần và sự phát triển toàn diện của học sinh.

Áp lực học tập là trạng thái căng thẳng tâm lý nảy sinh khi học sinh phải đối diện với khối lượng kiến thức lớn, những kỳ thi dày đặc và kỳ vọng cao từ gia đình, nhà trường cũng như chính bản thân mình. Thực tế cho thấy, nhiều học sinh hiện nay phải học tập gần như suốt ngày, từ giờ học chính khóa ở trường đến các lớp học thêm buổi tối. Đặc biệt, vào các giai đoạn chuyển cấp, không ít em rơi vào trạng thái lo lắng thường trực, sợ điểm kém, sợ thi trượt, sợ làm cha mẹ thất vọng.

Những biểu hiện của áp lực học tập quá mức dễ dàng nhận thấy trong đời sống hằng ngày của học sinh. Về thể chất, các em thường xuyên mệt mỏi, mất ngủ, đau đầu do học tập căng thẳng kéo dài. Về tinh thần, học sinh dễ cáu gắt, buồn bã, lo âu, thiếu tự tin, thậm chí chán nản việc học. Nhiều em có xu hướng thu mình, ngại giao tiếp với bạn bè và người thân, coi việc đến trường là một nỗi lo hơn là niềm vui. Khi những biểu hiện này kéo dài, khả năng tập trung và tiếp thu kiến thức của học sinh bị suy giảm, kết quả học tập theo đó cũng đi xuống.

Nguyên nhân dẫn đến áp lực học tập bắt nguồn từ nhiều yếu tố. Trước hết là từ gia đình. Không ít bậc cha mẹ vì mong muốn con có tương lai tốt đẹp đã đặt ra những kỳ vọng quá cao, vô tình tạo áp lực nặng nề cho con. Việc so sánh con với bạn bè, ép học thêm liên tục hay trách mắng khi con không đạt kết quả như mong muốn đã khiến học sinh học trong tâm trạng lo sợ, căng thẳng. Bên cạnh đó, hệ thống giáo dục còn chú trọng nhiều đến điểm số và thành tích, trong khi chương trình học khá nặng, thời gian dành cho nghỉ ngơi và phát triển cá nhân còn hạn chế. Ngoài ra, bản thân học sinh cũng tự tạo áp lực cho mình bởi tâm lý sợ thua kém, mong muốn được công nhận, dẫn đến việc học quá sức.

Áp lực học tập quá mức gây ra nhiều hậu quả đáng lo ngại. Trước hết, nó ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe tinh thần, làm gia tăng nguy cơ lo âu, trầm cảm và rối loạn cảm xúc ở học sinh. Đáng chú ý, áp lực cao không giúp nâng cao thành tích học tập mà ngược lại còn làm giảm hiệu quả học, khiến học sinh mất tập trung, suy giảm trí nhớ. Bên cạnh đó, áp lực học tập còn làm rạn nứt mối quan hệ gia đình, khiến học sinh dần xa cách người thân, đánh mất sự gắn kết và niềm vui trong cuộc sống. Lâu dài, điều này có thể ảnh hưởng đến khả năng tự chủ và định hướng tương lai của học sinh.

Trước thực trạng ấy, việc giảm thiểu áp lực học tập là yêu cầu cấp thiết. Bản thân học sinh cần học cách quản lý thời gian hợp lý, biết cân bằng giữa học tập và nghỉ ngơi, đồng thời chủ động chia sẻ những khó khăn của mình với thầy cô và cha mẹ. Gia đình cần thay đổi cách nhìn nhận về thành công, quan tâm nhiều hơn đến cảm xúc và sức khỏe tinh thần của con thay vì chỉ chú trọng đến điểm số. Về phía nhà trường, cần xây dựng môi trường học tập thân thiện, giảm áp lực thi cử không cần thiết, tăng cường tư vấn tâm lý học đường và giáo dục kỹ năng sống cho học sinh.

Tóm lại, áp lực học tập đối với học sinh là vấn đề có thật và ngày càng trở nên phổ biến trong xã hội hiện đại. Áp lực chỉ thực sự có ý nghĩa khi được kiểm soát hợp lý và trở thành động lực tích cực. Khi gia đình, nhà trường và bản thân học sinh cùng chung tay tạo dựng môi trường học tập nhân văn, lành mạnh, học sinh mới có thể học tập hiệu quả, phát triển toàn diện và tìm thấy niềm vui, ý nghĩa đích thực trong con đường học vấn của mình.

Cuộc sống hiện đại ngày càng phát triển, vấn đề vật chất là mối quan tâm hàng đầu nên mọi người luôn luôn tất bật hằng ngày. Vật chất rất quan trọng nhưng không phải là tất cả, vì thế đừng nên để nó lôi kéo và dẫn dắt chúng ta vào lối sống thực dụng.

Thực dụng và thực tế là ranh giới rất mỏng manh, cũng giống như tiết kiệm và keo kiệt. Sống thực tế là người dùng ý chí để suy xét mọi chuyện, luôn phấn đấu để hướng đến mục tiêu tốt đẹp, lành mạnh cho bản thân và xã hội. Sống thực dụng là người ta cũng dùng lý trí để sống nhưng họ luôn đặt cao vấn đề vật chất lên hết, sống không có tình cảm và nghĩ đến người khác, luôn muốn dành những gì có lợi cho mình, bất chấp đó là hành động đúng hay sai.

Giới trẻ ngày nay thường mắc phải lối sống thực dụng kể cả nam và nữ. Ở đàn ông, họ thường sống thực dụng trong công việc, còn ở phụ nữ họ thường yêu thực dụng khá nhiều.

Một người sống thực dụng có thể bất chấp những toan tính, hành động, suy nghĩ xấu xa miễn sau mục đích cuối cùng là mang đến nhiều lợi ích cho mình mà không màn đến mọi thứ xung quanh. Không ít báo chí đưa những bài viết về cướp của giết người, hối lộ tham ô, tranh giành, lật đổ người khác bằng việc vu oan, giáng họa,..

Trong tình yêu, không ít người tìm cách đến với nhau vì nhà đối phương có của có bạc, vì anh chàng đó đi xe 4 bánh, ăn mặc bảnh bao, xài hàng hiệu, giỏi kiếm tiền,… họ yêu nhau để lợi dụng nhau đến khi đối phương có sự cố họ không màn quay gót ra đi. Hoặc một số người tạo niềm tin cho người yêu để tìm cách khống chế lấy tiền,…

Chắc chắn 100% không ai muốn kết bạn và gần gũi với một người có lối sống này, có hay chăng họ chỉ lợi dụng qua lại mà thôi. Người sống thực dụng sẽ không bao giờ cảm nhận được những thứ tình cảm tốt đẹp của cuộc sống này và đến một lúc nào đó họ sẽ cảm thấy mệt mỏi và đối đầu với những ngày tháng cô đơn, trống vắng không người bên cạnh. Nghiêm trọng hơn sự thực dụng này dễ dẫn đến con đường pháp lý, tù tội.

Dù cuộc sống có hiện đại cách mấy, tình người vẫn là yếu tố trên hết bởi chúng ta là con người và có trái tim. Nên biết cân bằng giữa tình cảm và vật chất, có như vậy chúng ta mới cảm nhận được sự thú vị của cuộc sống này.

Mạng xã hội là nền tảng giúp người dùng kết nối và chia sẻ thông tin qua văn bản, hìnhảnh, video. Các nền tảng như Facebook, Instagram, TikTok không chỉ phục vụ nhu cầu giải trí màcòn hỗ trợ học tập, kinh doanh và kết nối xã hội. Mạng xã hội mang lại nhiều lợi ích thiết thực.Giới trẻ có thể tiếp cận thông tin nhanh chóng, theo kịp xu hướng và mở rộng tầm nhìn. Mạng xãhội giúp duy trì các mối quan hệ, rèn luyện kỹ năng mềm và thể hiện cá tính. Nhiều bạn trẻ đã tậndụng mạng xã hội để phát triển sự nghiệp hoặc trở thành những nhà sáng tạo nội dung có ảnh huong

Tuy nhiên, việc lạm dụng mạng xã hội cũng kéo theo không ít hệ lụy nghiêm trọng. Mộttrong những vấn đề đáng báo động nhất chính là tình trạng nghiện mạng xã hội. Nhiều bạn trẻdành quá nhiều thời gian trên mạng, bỏ bê học tập, thiếu quan tâm đến rèn luyện thể chất và cácmối quan hệ thực tế. Mạng xã hội còn tác động mạnh mẽ đến tâm lý người dùng, gây ra nhữngvấn đề như áp lực, tự ti và trầm cảm. Một nam sinh lớp 12 ở Hà Nội đã phải nhập viện điều trịtâm lý sau khi nghiện mạng xã hội. Cậu ta dành tới 8-10 tiếng mỗi ngày để lướt Facebook,Instagram và tham gia các nhóm trò chuyện trên mạng. Hậu quả là cậu bị suy giảm khả năng tậptrung học tập, điểm số giảm sút và mất liên lạc với bạn bè ngoài đời. Vào những ngày thi, cậuvẫn tiếp tục sử dụng điện thoại, làm tăng sự lo âu và căng thẳng, dẫn đến tình trạng trầm cảm.Sau khi được điều trị tại bệnh viện tâm lý, cậu nhận thức được tác hại của việc nghiện mạng xãhội và bắt đầu giảm thời gian sử dụng điện thoại.

Mạng xã hội là nền tảng trực tuyến cho phép người dùng kết nối, giao tiếp và chia sẻthông tin qua các hình thức như văn bản, hình ảnh, video và các nội dung số khác. Các mạng xãhội phổ biến như Facebook, Instagram, TikTok không chỉ phục vụ nhu cầu giải trí mà còn hỗ trợ trong học tập, kinh doanh và mở rộng mối quan hệ xã hộiLà một người trẻ sống trong thời đại công nghệ số, tôi nhận thấy mạng xã hội có vai tròquan trọng trong cuộc sống của mình. Nhờ mạng xã hội, tôi có thể cập nhật tin tức, học hỏi kiếnthức mới và kết nối với bạn bè ở khắp nơi. Tuy nhiên, tôi cũng ý thức được những tác động tiêucực của mạng xã hội, chẳng hạn như việc mất quá nhiều thời gian vào các nội dung giải trí khôngcần thiết, gây ảnh hưởng đến việc học tập và cuộc sống thực tế. Vì vậy, tôi luôn cố gắng sử dụngmạng xã hội một cách có kiểm soát, đặt ra giới hạn thời gian hợp lý và lựa chọn những nội dungmang lại giá trị tích cực.

Để sử dụng mạng xã hội một cách văn minh và lành mạnh, mỗi cá nhân cần tự giác kiểmsoát thời gian sử dụng và tiếp nhận thông tin một cách chọn lọc. Gia đình và nhà trường đóng vaitrò quan trọng trong việc định hướng cách sử dụng mạng xã hội cho con em. Các bậc phụ huynhkhông nên cấm đoán một cách cứng nhắc, mà cần đồng hành, lắng nghe và hướng dẫn đúng cách

Tóm lại, mạng xã hội vừa là công cụ hữu ích vừa là thách thức đối với giới trẻ. Nếu biếtcách sử dụng hợp lý, nó sẽ là công cụ hỗ trợ đắc lực giúp phát triển tư duy và kỹ năng sống.Ngược lại, nếu lạm dụng và thiếu kiểm soát, nó có thể trở thành rào cản, ảnh hưởng tiêu cực đếncuộc sống. Do đó, mỗi cá nhân, gia đình và xã hội cần quan tâm và định hướng đúng đắn đểmạng xã hội trở thành môi trường tích cực, góp phần xây dựng một xã hội văn minh và tiến bộ.

Cô gái trong đoạn trích là hình ảnh nữ sinh bi kịch, đại diện cho những cô gái bị giam cầm trong khuôn khổ xã hội phong kiến xưa, không có quyền tự quyết về hạnh phúc bản thân.Cô gái thể hiện sự chân thành, ngây thơ khi ngay thẳng yêu mến Nguyễn Sinh chỉ vì vẻ đẹp và tài năng ca hát của chàng, hoàn toàn không quan tâm đến hoàn cảnh gia sản nghèo khó của anh. Nhưng tình yêu của nàng bị phá hủy hoàn toàn bởi bố chồng, người coi trọng địa vị và tiền bạc hơn là hạnh phúc con gái, thậm chí dùng lời lẽ thô bạo mắng mời người làm đơn để từ chối mối quan hệ.Cô gái không có đủ can đảm chống đối ý chí gia đình, chỉ có thể ngậm ngùi nỗi đau, chìm vào nhớ thương dần ốm đau và qua đời. Trước khi chết, nàng yêu cầu cha hỏa táng để xem vật lạ trong ngực, thể hiện nỗi nhớ không phai tàn với Nguyễn Sinh và sự đau thương mãi không khỏi vì tình yêu bị cướp đi. Nhân vật này phản ánh sự bất công của xã hội phong kiến, nơi tình yêu bị đo lường theo tiêu chuẩn vật chất và những cô gái luôn bị tước đi quyền tự quyết cuộc đời.

Nguyễn Sinh là hình ảnh đại diện cho những người trẻ tuổi nghèo, có tài năng nhưng bị xã hội phong kiến chà đạp, không có cơ hội thể hiện bản thân.Chàng là người thanh trì, đẹp đẽ, thông minh nhưng sớm mồ côi cha, nhà nghèo nên phải làm nghề chèo đò để sinh tồn, buộc phải bỏ dở con đường học tập. Vẻ đẹp và giọng hát ngọt ngào đã làm cô gái họ Trần say đắm, nhưng sự yêu tình đó lại bị tan vỡ hoàn toàn khi bố cô chê chàng nghèo, từ chối mối quan hệ. Sự thất bại trong tình yêu đã khiến Nguyễn Sinh phẫn nộ, quyết định rời quê đi xa để lập nghiệp, thể hiện ý chí kiên cường, không chịu khuất phục trước số phận.Nhân vật này phản ánh thực tế xã hội phong kiến xưa, nơi người nghèo không có cơ hội được bình đẳng, tình yêu bị đo lường theo tiêu chuẩn gia sản, và những tài năng bị lãng quên. Đặc biệt, bi kịch của Nguyễn Sinh cũng là bi kịch của cả cô gái họ Trần, người phải chết đau khổ vì không thể kết hợp với người mình yêu.

Truyện ngắn này sở hữu đặc điểm nghệ thuật nổi bật là sử dụng ngôn ngữ trữ tình, giản dị nhưng giàu ý nghĩa ẩn dụ, kết hợp cấu trúc kể chuyện gọn gàng, tập trung vào một tình huống du hành tâm hồn.Đầu tiên, tác giả xây dựng bối cảnh gợi hình mạnh mẽ: cảnh thiền sư dạo trong rừng dưới ánh trăng vằng vằng vừa tạo không khí yên bình, thanh thản vừa khơi dậy sự ngộ tâm, thể hiện lối viết trữ tình đặc trưng của Lâm Thanh Huyền. Hình ảnh vầng trăng sáng không chỉ là cảnh vật tự nhiên mà còn là biểu tượng cho trí tuệ, sự tỉnh ngộ của tâm hồn.Thứ hai, tác giả sử dụng cấu trúc đơn giản, tập trung vào một sự kiện nhỏ để gieo rắc ý nghĩa sâu sắc: câu chuyện xoay quanh tình huống thiền sư gặp kẻ trộm, thay vì phán xét hay trừng phạt, thiền sư trao chiếc áo ngoài cho tên trộm đang kinh ngạc bối rối. Đây là kỹ thuật sử dụng tình huống nhỏ để diễn tả tư tưởng đạo đức, lòng nhân từ của người có trí tuệ.Cuối cùng, truyện sử dụng ngôn ngữ súc tích, không thừa thãi, mỗi câu chuyện đều có ý nghĩa ẩn dụ về cách đối xử với người yếu thế, về lòng nhân từ thay vì trừng phạt. Tác giả không giải thích trực tiếp mà để người đọc tự suy ngẫm về thông điệp, tạo ra hiệu ứng trữ tình, gợi nhớ lâu dài.

Nhân vật Đức trong truyện ngắn Thằng Gù là hình ảnh của một đứa trẻ bị chối bỏ, tách biệt với thế giới xung quanh, mang nét bi kịch của những người bị định sẵn một nhãn hiệu vĩnh viễn.Đức được đặt tên hẳn hoi nhưng mọi người vẫn gọi cậu là “thằng Gù” theo nhãn hiệu do hình dáng gù cao của mình, từ đó ngay từ nhỏ cậu đã bị gắn thẻ, bị xa rời nhóm bạn bè. Đến mười tuổi vẫn chưa đi học, không được tiếp cận với kiến thức như những đứa trẻ khác, cậu đứng ngoài cửa trường học, nhìn thẳng vào không gian học tập mà không thể tham gia. Hình ảnh cậu chăn trâu ở cánh đồng, trông như hai chấm đen nổi giữa màu xanh rượi rượi của đồng ruộng, tạo ra sự tương phản mạnh mẽ giữa vẻ đẹp của cuộc sống bình thường và sự cô đơn, bị loại bỏ của cậu. Tiếng đọc bài đồng thanh vang vang nhưng cậu chỉ có thể đứng lặng lẽ nghe từ xa, không được bước vào thế giới học hỏi, trải nghiệm của bạn bè.Tác giả sử dụng hình ảnh này để nói lên sự bất công xã hội, cách những người khác biệt về ngoại hình hay hoàn cảnh bị chối bỏ cơ hội bình đẳng, đồng thời thể hiện sự trầm mặc, im lặng của những người bị lãng quên trong cộng đồng.

Đoạn trích trên trích từ Truyện Kiều, miêu tả cuộc viếng mộ Đạm Tiên của Thúy Kiều. Nhân vật Đạm Tiên, dù chỉ được nhắc đến qua lời kể của Vương Quan, lại là một hình ảnh trữ tình sâu sắc, đại diện cho số phận oan nghiệt của những người phụ nữ tài sắc trong xã hội cũ.Ngay từ cảnh vật xung quanh ngôi mộ đã gợi lên sự đìu hiu, lạnh lẽo đối lập với không khí lễ hội: “Sè sè nấm đất bên đàng, / Dàu dàu ngọn cỏ nửa vàng nửa xanh.” Kiều ngạc nhiên vì lẽ ra tiết Thanh minh phải đông vui, khói hương nghi ngút, nhưng nơi đây lại “vắng tanh thế mà?”. Lời kể của Vương Quan hé lộ thân thế Đạm Tiên: nàng từng là “ca nhi” (người hát xướng), “Nổi danh tài sắc một thì”, được nhiều công tử, văn nhân ngưỡng mộ. Tuy nhiên, tài hoa ấy lại đi kèm với số phận “mong manh”, yểu mệnh: “Nửa chừng xuân, thoắt gãy cành thiên hương”. Sự ra đi đột ngột, oan khuất của nàng được gợi tả bằng hình ảnh ẩn dụ “thuyền tình vừa ghé tới nơi, / Thì đà trâm gãy, bình rơi”—tất cả vẻ đẹp và tài năng đã tan biến. Cảnh tượng ngôi mộ hoang lạnh (“Buồng không lạnh ngắt như tờ, / Dấu xe ngựa đã rêu lờ mờ xanh”) càng làm nổi bật sự vô thường, tàn nhẫn của số phận. Đạm Tiên là tấm gương báo hiệu cho bi kịch của Thúy Kiều: tài sắc càng rực rỡ thì cuộc đời càng dễ bị chôn vùi. Sự khóc than của Kiều trước mộ Đạm Tiên là sự đồng cảm sâu sắc với một linh hồn tài hoa bạc mệnh, và cũng là nỗi lo âu về chính tương lai của mình.Tóm lại, Đạm Tiên là nhân vật mang tính biểu tượng, dùng để tô đậm chủ đề bi kịch hồng nhan, đồng thời khơi nguồn cảm xúc thương cảm và dự cảm bất an cho nhân vật chính Thúy Kiều.