Câu 1

Trong đoạn trích "Sống mòn", Nam Cao đã khắc họa xuất sắc diễn biến tâm lý phức tạp của nhân vật Thứ trong bữa cơm quê. Ban đầu, Thứ cảm thấy ngượng ngùng và buồn rầu khi thấy mình có đĩa cá kho riêng còn cả nhà chỉ ăn rau. Sự nhạy cảm của một trí thức khiến y cảm thấy sự ưu tiên đó là một sự "vô lý" đến cay đắng. Tiếp theo là sự bất lực và tự trọng: Thứ muốn nhường thức ăn nhưng bị từ chối bởi sự hy sinh nhẫn nhịn của mọi người. Đỉnh điểm của tâm trạng là sự u uất và nghẹn ngào. Khi ngồi ăn một mình, Thứ nhìn thấu cái nghèo đang siết chặt lấy gia đình, y thấy mình như kẻ "ăn bám" vào sự chịu đựng của người thân. Miếng cơm trở nên "nghẹn lại" và nước mắt ứa ra — đó là giọt nước mắt của một nhân cách cao đẹp đang đau đớn trước bi kịch "sống mòn". Qua đó, ta thấy Thứ là người giàu lòng trắc ẩn, trọng danh dự và yêu thương gia đình hết mực.

Câu 2

Trong thời đại số hóa, khi các mạng xã hội như TikTok hay Instagram trở thành một phần không thể thiếu của cuộc sống, chúng ta dần quen với việc nhìn ngắm thế giới qua những "tấm màn lọc" hoàn hảo. Tuy nhiên, đằng sau những khuôn mặt không tì vết ấy là một cuộc khủng hoảng về sự tự tin của con người, đặc biệt là phụ nữ. Chiến dịch "Turn your back" (Quay lưng lại) của thương hiệu Dove vào năm 2023 đã nổ ra như một hồi chuông cảnh tỉnh, mang đến thông điệp đầy nhân văn: "Vẻ đẹp là không có chuẩn mực." ​Chiến dịch này ra đời để phản đối các hiệu ứng chỉnh sửa khuôn mặt bằng trí tuệ nhân tạo (AI) – những công cụ vô tình tạo ra một "chuẩn mực ảo" về cái đẹp. Khi mọi người đổ xô đi theo những chiếc cằm vline, làn da trắng mịn không lỗ chân lông hay đôi mắt to tròn được lập trình sẵn, họ đang dần chối bỏ bản sắc cá nhân của chính mình. Hành động "quay lưng" mà Dove cổ vũ không chỉ là quay lưng với màn hình điện thoại, mà là sự khước từ mạnh mẽ đối với những áp lực vô hình từ dư luận và công nghệ. ​Thông điệp "Vẻ đẹp không có chuẩn mực" khẳng định rằng: Cái đẹp thực sự nằm ở sự độc bản. Mỗi con người sinh ra đều là một tác phẩm nghệ thuật riêng biệt của tạo hóa. Một vết tàn nhang trên má, một vết sẹo trên tay hay những nếp nhăn nơi khóe mắt không phải là "lỗi" cần được xóa bỏ bởi AI, mà là những dấu ấn của thời gian, kỷ niệm và trải nghiệm sống. Nếu tất cả chúng ta đều đi theo một khuôn mẫu hoàn hảo giống hệt nhau, thế giới này sẽ trở nên đơn điệu và vô hồn. Sự hoàn hảo giả tạo từ công nghệ chỉ mang lại cảm giác thỏa mãn nhất thời, nhưng cái giá phải trả là sự tự ti và nỗi lo âu kéo dài khi đối diện với gương thật ngoài đời. ​Hơn thế nữa, chiến dịch còn nhấn mạnh một giá trị quan trọng: Sự hoàn hảo nằm ngay trong những khiếm khuyết. Chúng ta thường có xu hướng che giấu những điểm mà mình cho là "xấu", nhưng chính việc chấp nhận và yêu thương những điểm chưa hoàn thiện ấy mới là biểu hiện cao nhất của lòng tự trọng. Khi bạn dám để mặt mộc, dám nở nụ cười tự nhiên mà không cần qua chỉnh sửa, đó là lúc bạn đẹp nhất vì bạn đang sống thật với chính mình. ​Tuy nhiên, để thực hiện được thông điệp này không phải là điều dễ dàng. Nó đòi hỏi mỗi cá nhân phải có một bản lĩnh vững vàng để không bị cuốn theo trào lưu. Chúng ta cần học cách "lọc" tâm hồn mình trước khi lọc hình ảnh trên mạng. Hãy sử dụng công nghệ như một công cụ kết nối, chứ đừng để nó trở thành thước đo giá trị bản thân. ​Tóm lại, thông điệp từ chiến dịch "Turn your back" của Dove là một bài học sâu sắc về sự tự tin và lòng tự trắc ẩn. Vẻ đẹp không phải là đích đến để so sánh, mà là một hành trình chấp nhận và tỏa sáng theo cách riêng. Hãy dũng cảm quay lưng lại với những chuẩn mực ảo để đối diện và ôm lấy vẻ đẹp chân thực của chính mình, bởi vì "bạn đẹp nhất khi bạn là chính bạn".

Câu 1

Ngôi kể thứ nhất

Câu 2

Điểm nhìn trần thuật chủ yếu đặt vào nhân vật Thứ (nhân vật "y"). ​Tác dụng: Việc đặt điểm nhìn vào dòng tâm tư của nhân vật giúp nhà văn đi sâu khai thác thế giới nội tâm phức tạp, đầy bi kịch của người trí thức nghèo. Nó làm cho câu chuyện trở nên chân thực, giàu sức biểu cảm và giúp người đọc thấu cảm sâu sắc nỗi đau đớn, sự dằn vặt về nhân cách trước nghịch cảnh cơm áo gạo tiền.

Câu 3

Nước mắt Thứ ứa ra vì sự xót xa và mặc cảm tội lỗi. Thứ nhận ra sự "vô lý" và bất công: trong khi bản thân được ăn cơm trắng, cá kho (suất ăn ưu tiên) thì cả gia đình (bà, mẹ, vợ, các em) phải nhịn đói hoặc ăn rau, ăn cơm hẩm cá hiu để nhường cho mình. Thứ cảm thấy nhục nhã, đau đớn vì sự hy sinh quá lớn của người thân và cảm thấy mình như một kẻ ích kỷ, đang "ăn" vào sự sống của những người mình thương yêu nhất.

Câu 4

Nam Cao đã phản ánh bi kịch của tầng lớp trí thức nghèo trong xã hội cũ: ​Bi kịch gánh nặng vật chất: Cuộc sống nghèo túng, quẩn quanh khiến con người bị mài mòn về tâm hồn, phải từ bỏ những ước mơ cao đẹp để lo cái ăn hằng ngày. ​Vẻ đẹp nhân phẩm: Dù trong hoàn cảnh khốn cùng, người trí thức vẫn luôn dằn vặt, trăn trở và giữ được lòng tự trọng, tình yêu thương gia đình sâu sắc. ​Hiện thực xã hội: Phản ánh một xã hội bế tắc, nơi cái nghèo dồn ép con người vào những tình huống bi hài, đau xót.