Quay lại bản cũ
Đề tự luận số 04
Đọc văn bản sau:
KHU VƯỜN NHỎ NHÀ EM
Hôm nay trời nắng chang chang
Anh gà trống đỏ đầu mang chiếc mào.
Chị gà mái gửi lời chào
Tới ngàn mây trắng, vẫy chào trời xanh.
Hôm nay trời nắng chang chang
Ngoài vườn rợp mát những hàng cây xanh.
Gà con dang cánh chạy quanh
Ríu ra ríu rít, nhanh chân bắt mồi.
Hôm nay trời nắng chang chang
Ngoài vườn cam chín nhuộm vàng như tơ.
Trên thềm, mèo mướp nằm mơ
Được cùng cô chủ làm thơ tặng bà.
(Lê Ngọc Khuê, Khu vườn nhỏ nhà em, Tạp chí Toán học & Văn học trong nhà trường, số tháng 11 (532+533), 2023)
Thực hiện các yêu cầu từ câu 1 đến câu 4:
Câu 1 (1,0 điểm): Bài thơ "Khu vườn nhỏ nhà em" được viết theo thể thơ gì? Nêu dấu hiệu nhận biết thể thơ.
Câu 2 (1,0 điểm): Chỉ ra 02 từ ngữ, chi tiết miêu tả ngoại hình của chú gà trống trong khổ thơ đầu.
Câu 3 (1,0 điểm): Trong khổ thơ đầu tiên, chị gà mái gửi lời chào tới những đối tượng nào?
Câu 4 (1,0 điểm): Trong khổ thơ cuối, chú mèo mướp nằm ở đâu và làm gì?
Hướng dẫn giải
Câu 1 (1,0 điểm):
− Bài thơ "Khu vườn nhỏ nhà em" được viết theo thể thơ lục bát.
− Dấu hiệu nhận biết thể thơ: Các cặp câu gồm một dòng sáu tiếng xen kẽ một dòng tám tiếng.
Câu 2 (1,0 điểm):
Các từ ngữ, chi tiết miêu tả ngoại hình của chú gà trống trong khổ thơ đầu: "đỏ", "đầu mang chiếc mào".
Câu 3 (1,0 điểm):
Trong khổ thơ đầu, chị gà mái gửi lời chào tới "ngày mây trắng" và "trời xanh".
Câu 4 (1,0 điểm):
Trong khổ thơ cuối, chú mèo mướp nằm trên thềm, ngủ và mơ.
Đọc văn bản sau:
KHU VƯỜN NHỎ NHÀ EM
Hôm nay trời nắng chang chang
Anh gà trống đỏ đầu mang chiếc mào.
Chị gà mái gửi lời chào
Tới ngàn mây trắng, vẫy chào trời xanh.
Hôm nay trời nắng chang chang
Ngoài vườn rợp mát những hàng cây xanh.
Gà con dang cánh chạy quanh
Ríu ra ríu rít, nhanh chân bắt mồi.
Hôm nay trời nắng chang chang
Ngoài vườn cam chín nhuộm vàng như tơ.
Trên thềm, mèo mướp nằm mơ
Được cùng cô chủ làm thơ tặng bà.
(Lê Ngọc Khuê, Khu vườn nhỏ nhà em, Tạp chí Toán học & Văn học trong nhà trường, số tháng 11 (532+533), 2023)
Thực hiện các yêu cầu từ câu 1 đến câu 3:
Câu 1 (2,0 điểm): Phân tích tác dụng của điệp ngữ "Hôm nay trời nắng chang chang" được đặt ở đầu mỗi khổ thơ.
Câu 2 (2,0 điểm): Chỉ ra 02 chi tiết miêu tả vẻ đẹp của cây trái, thiên nhiên trong khu vườn. Qua những chi tiết đó, em có nhận xét gì về bức tranh khu vườn nhỏ nhà tác giả?
Câu 3 (2,0 điểm): Qua bài thơ, em có suy nghĩ gì về tình cảm của tác giả dành cho khu vườn và thế giới tự nhiên xung quanh mình?
Hướng dẫn giải
Câu 1 (2,0 điểm):
Tác dụng của điệp ngữ "Hôm nay trời nắng chang chang" được đặt ở đầu mỗi khổ thơ:
− Về mặt hình thức: Tạo nhịp điệu nhẹ nhàng, gắn kết các khổ thơ lại với nhau thành một mạch thời gian và không gian thống nhất.
− Về mặt nội dung: Nhấn mạnh bối cảnh thời tiết đặc trưng ngày hè; từ đó làm nổi bật sự đối lập kỳ diệu giữa ngoài trời nắng gắt với khu vườn nhỏ mát rượi, bình yên.
Câu 2 (2,0 điểm):
− Học sinh chỉ ra được 02 chi tiết miêu tả vẻ đẹp của cây trái, thiên nhiên trong khu vườn. Từ đó, học sinh nêu nhận xét về bức tranh khu vườn nhỏ nhà tác giả.
− Đáp án tham khảo:
+ Chi tiết: Vườn "rợp mát những hàng cây xanh", cam chín "nhuộm vàng như tơ".
+ Nhận xét: Bức tranh khu vườn hiện lên rất tươi đẹp, rực rỡ sắc màu; mang lại cảm giác dễ chịu, xua tan cái nắng hè gay gắt.
Câu 3 (2,0 điểm):
− Học sinh trả lời theo suy nghĩ cá nhân và đưa ra lý giải phù hợp.
− Đáp án tham khảo:
+ Tác giả có khả năng quan sát tinh tế, biết trân trọng thiên nhiên, coi cỏ cây và con vật quanh mình như những người bạn thân thương.
+ Tác giả có tình yêu mến thiết tha, sự gắn bó sâu sắc và niềm tự hào đối với khu vườn nhỏ của gia đình mình.