Quay lại bản cũ
Đề tự luận số 01
Đọc văn bản sau:
CÔ BÉ CHÂN NHỰA
Lê sống cùng bố mẹ và em trai trên một ngọn đồi nhỏ xanh ngát. Từ khi sinh ra, Lê chỉ có một chân nên đi lại rất khó khăn. Ở trường, các bạn gọi Lê là "Lê chân nhựa".
Hôm nay, mẹ đi làm đồi về, trông thấy Lê ngồi bên bậc cửa, khuôn mặt buồn rười rượi nhìn về phía ngọn đồi bên kia. Mẹ tiến lại gần, hỏi con gái:
– Lê, con làm sao thế?
Lê sợ mẹ lo lắng, chỉ mỉm cười và đáp:
– Dạ, con không sao mẹ ạ!
Buổi chiều, khi bố mẹ vắng nhà, Lê gọi em trai lại và bảo:
– Núi ơi, em có thể dẫn chị đi sang ngọn đồi bên kia được không?
– Không được đâu chị ơi! Chân chị như thế này, sang đó sẽ nguy hiểm lắm! – Em trai hoảng hốt đáp.
Nghe vậy, Lê chỉ im lặng, đưa mắt nhìn xa xăm. Tối đến, Núi kể với mẹ câu chuyện lúc chiều. Mẹ đau lòng nhìn Lê đang vất vả tập đi với chiếc chân nhựa, khẽ hỏi Lê:
– Ngày mai, con có muốn lên rừng cùng mẹ không?
Mắt Lê sáng long lanh:
– Dạ, thật không hả mẹ? Con muốn! Con rất muốn được sang ngọn đồi bên kia ạ!
Từ hôm ấy, mỗi ngày bố mẹ đều đưa Lê lên rừng, dắt con gái tập đi từng quãng, từng quãng một. Quãng rừng ngày hôm sau sẽ dài và trắc trở hơn quãng rừng ngày hôm trước.
Một ngày nọ, Lê đột nhiên hỏi mẹ:
– Mẹ ơi, hôm nay bố mẹ có thể cho con tự đi một mình được không ạ?
Dù không yên tâm, nhưng mẹ vẫn ân cần nói với Lê:
– Ừ, nhưng con hãy nhớ đi thật chậm và cẩn thận nhé con!
Hôm ấy, Lê một mình bước từng bước đi sang ngọn đồi bên kia bằng chân nhựa. Lê bị ngã không biết bao nhiêu lần, nhưng em vẫn nỗ lực đứng dậy và đi tiếp. Đến nơi, chân Lê đầy vết trầy xước. Dù đau nhức một bên chân, nhưng trong lòng Lê lại rộn ràng, hân hoan một cảm giác hạnh phúc mà trước nay chưa từng có.
Bố mẹ và em trai nép sau gốc chà là xúc động nhìn Lê, mắt ướt nhoè đi.
Theo Nhung Ly
Thực hiện các yêu cầu từ câu 1 đến câu 4:
Câu 1 (1,0 điểm): Xác định hoàn cảnh sống của nhân vật Lê.
Câu 2 (1,0 điểm): Tình huống truyện chính được xây dựng trong văn bản "Cô bé chân nhựa" là gì?
Câu 3 (1,0 điểm): Xác định các sự việc chính trong văn bản "Cô bé chân nhựa".
Câu 4 (1,0 điểm): Nhân vật Lê gặp phải những khó khăn nào trong cuộc sống và khi tập đi sang ngọn đồi bên kia?
Hướng dẫn giải
Câu 1 (1,0 điểm):
Hoàn cảnh của nhân vật Lê:
− Lê sống cùng bố mẹ và em trai trên một ngọn đồi nhỏ. Em bị khuyết tật bẩm sinh, chỉ có một chân nên việc đi lại rất khó khăn.
− Ở trường, Lê còn bị bạn bè trêu chọc, khiến em mặc cảm và buồn bã.
Câu 2 (1,0 điểm):
Tình huống truyện xoay quanh việc Lê − một cô bé khuyết tật − khao khát được sang ngọn đồi bên kia nhưng gặp nhiều khó khăn trong việc đi lại.
Câu 3 (1,0 điểm):
Các sự việc chính trong văn bản:
− Lê cảm thấy buồn bã và tự ti vì không thể tự mình sang được ngọn đồi bên kia.
− Bố mẹ đã đưa Lê lên rừng mỗi ngày và kiên nhẫn hướng dẫn, giúp em tập đi từng bước.
− Sau một thời gian tập luyện, Lê mạnh dạn xin bố mẹ cho phép mình được tự đi một mình sang ngọn đồi bên kia.
− Trong quá trình tự di chuyển, Lê nhiều lần bị ngã xuống do đường khó đi và chân không thuận lợi, nhưng em vẫn kiên trì đứng dậy và tiếp tục bước đi.
− Lê đã vượt qua khó khăn để tự mình đến được ngọn đồi bên kia, mang lại niềm vui và cảm giác hạnh phúc, tự hào cho bản thân và gia đình.
Câu 4 (1,0 điểm):
− Trong đời sống hàng ngày: Lê gặp khó khăn do chỉ có một chân nên đi lại vất vả, dễ bị ngã và đau đớn. Em còn phải đối mặt với sự trêu chọc của bạn bè.
− Khi tập đi sang ngọn đồi bên kia: Lê nhiều lần ngã, bị trầy xước và đau nhức nhưng vẫn kiên trì đứng dậy, tiếp tục bước đi.
Đọc văn bản sau:
CÔ BÉ CHÂN NHỰA
Lê sống cùng bố mẹ và em trai trên một ngọn đồi nhỏ xanh ngát. Từ khi sinh ra, Lê chỉ có một chân nên đi lại rất khó khăn. Ở trường, các bạn gọi Lê là "Lê chân nhựa".
Hôm nay, mẹ đi làm đồi về, trông thấy Lê ngồi bên bậc cửa, khuôn mặt buồn rười rượi nhìn về phía ngọn đồi bên kia. Mẹ tiến lại gần, hỏi con gái:
– Lê, con làm sao thế?
Lê sợ mẹ lo lắng, chỉ mỉm cười và đáp:
– Dạ, con không sao mẹ ạ!
Buổi chiều, khi bố mẹ vắng nhà, Lê gọi em trai lại và bảo:
– Núi ơi, em có thể dẫn chị đi sang ngọn đồi bên kia được không?
– Không được đâu chị ơi! Chân chị như thế này, sang đó sẽ nguy hiểm lắm! – Em trai hoảng hốt đáp.
Nghe vậy, Lê chỉ im lặng, đưa mắt nhìn xa xăm. Tối đến, Núi kể với mẹ câu chuyện lúc chiều. Mẹ đau lòng nhìn Lê đang vất vả tập đi với chiếc chân nhựa, khẽ hỏi Lê:
– Ngày mai, con có muốn lên rừng cùng mẹ không?
Mắt Lê sáng long lanh:
– Dạ, thật không hả mẹ? Con muốn! Con rất muốn được sang ngọn đồi bên kia ạ!
Từ hôm ấy, mỗi ngày bố mẹ đều đưa Lê lên rừng, dắt con gái tập đi từng quãng, từng quãng một. Quãng rừng ngày hôm sau sẽ dài và trắc trở hơn quãng rừng ngày hôm trước.
Một ngày nọ, Lê đột nhiên hỏi mẹ:
– Mẹ ơi, hôm nay bố mẹ có thể cho con tự đi một mình được không ạ?
Dù không yên tâm, nhưng mẹ vẫn ân cần nói với Lê:
– Ừ, nhưng con hãy nhớ đi thật chậm và cẩn thận nhé con!
Hôm ấy, Lê một mình bước từng bước đi sang ngọn đồi bên kia bằng chân nhựa. Lê bị ngã không biết bao nhiêu lần, nhưng em vẫn nỗ lực đứng dậy và đi tiếp. Đến nơi, chân Lê đầy vết trầy xước. Dù đau nhức một bên chân, nhưng trong lòng Lê lại rộn ràng, hân hoan một cảm giác hạnh phúc mà trước nay chưa từng có.
Bố mẹ và em trai nép sau gốc chà là xúc động nhìn Lê, mắt ướt nhoè đi.
Theo Nhung Ly
Thực hiện các yêu cầu từ câu 1 đến câu 3:
Câu 1 (2,0 điểm): Phân tích sự chuyển biến cảm xúc, tâm lí của bé Lê từ đầu đến cuối câu chuyện.
Câu 2 (2,0 điểm): Phân tích ý nghĩa của chi tiết ở cuối truyện: "Bố mẹ và em trai nép sau gốc chà là xúc động nhìn Lê, mắt ướt nhoè đi.".
Câu 3 (2,0 điểm): Từ câu chuyện của Lê, em rút ra bài học gì cho bản thân?
Hướng dẫn giải
Câu 1 (2,0 điểm):
Sự chuyển biến cảm xúc, tâm lí của nhân vật:
− Mở đầu: Lê mang tâm trạng buồn bã, tự ti và mặc cảm vì bị khuyết tật, không thể sang được ngọn đồi bên kia như mong muốn.
− Giai đoạn giữa: Khi được bố mẹ kiên nhẫn giúp đỡ tập đi, Lê dần trở nên có niềm tin, tự tin hơn và nuôi dưỡng ý chí vượt khó.
− Kết thúc: Lê trở nên mạnh mẽ, kiên trì và hạnh phúc, khi tự mình chinh phục được con đường và cảm nhận niềm vui chiến thắng bản thân.
Câu 2 (2,0 điểm):
Ý nghĩa của chi tiết cuối văn bản:
− Chi tiết cho thấy tình yêu thương và sự dõi theo âm thầm của gia đình luôn là điểm tựa vững chắc cho Lê.
− Giọt nước mắt của bố mẹ và em trai là giọt nước mắt hạnh phúc và tự hào khi thấy Lê dũng cảm, kiên cường tự bước đi bằng chính sức mình.
Câu 3 (2,0 điểm):
Bài học từ văn bản:
− Kiên trì, không bỏ cuộc: Khi gặp bài tập khó hay vấp ngã trong cuộc sống, em sẽ dũng cảm đứng dậy và cố gắng vượt qua.
− Biết tự lập: Cần học cách tự làm mọi việc, không ỷ lại quá nhiều vào người khác.
− Yêu thương và đồng cảm: Biết trân trọng tình cảm gia đình và luôn thấu hiểu, giúp đỡ những người kém may mắn xung quanh.